Η Σαρακηνιώτισσα Πηνελόπη, χήρα Δούκα Μακρίδη, θυμάται

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Βοϊράνη», τεύχος 39, 'έτος 1998

Γεννήθηκε στην Σαρακήνα της Ανατολικής Θράκης περί το 1910 και ήταν το πρώτο παιδί του Παντελή και της Ζουμπουλιάς Τσάκωνα.

Έζησε τα πρώτα χρόνια της ζωής της στη Σαρακήνα που τα θυμάται με νοσταλγία και συγκίνηση. Έζησε το μαρτύριο της διπλής προσφυγιάς για φορά το 1914, σε ηλικία 4 ετών, οπότε η οικογένειά της κυνηγημένη από τους Τούρκους εγκατέλειψε την πατρίδα και ήλθε με πλοίο στη Θεσσαλονίκη, απ' όπου όμως, μετά από λίγο καιρό, επέστρεψε με την οικογένειά της και πάλι στη Σαρακήνα.

Μετά την Μικρασιατική καταστροφή, τον Σεπτέμβριο του 1922, γεύτηκε και την δεύτερη προσφυγιά που ήταν και οριστική.

Με πεντακάθαρο μυαλό η γιαγιά Πηνελόπη σήμερα, σε ηλικία 90 ετών (σημ. το 1998), θυμάται τα πρώτα χρόνια της ζωής της στη Σαρακήνα.

«Ήταν πολύ όμορφο χωριό η Σαρακήνα, μας λέει. Είχε ωραίους δρόμους, αρχοντικά σπίτια, τα πιο πολλά διώροφα. Ήταν γεμάτη με δέντρα και πλούσια βλάστηση λόγω των πολλών νερών από τα ποτάμια που την διέσχιζαν.

Ήταν χτισμένη σε μια εύφορη πεδιάδα και οι κάτοικοι της όλοι καλοβασταγμένοι. Οι πιο πολλοί ήταν Έλληνες, αλλά μαζί τους συμβίωναν Τούρκοι, Βούλγαροι και Γύφτοι ορθόδοξοι.

Η Σαρακήνα, θυμάται η γιαγιά Πηνελόπη, ήταν ξακουστή για τους οργανοπαίχτες της και τα γλέντια που γινόταν, όπου ο χορός και το τραγούδι ήταν σύνηθες φαινόμενο. Είχε μεγάλο σχολείο με Έλληνες δασκάλους και μια πανέμορφη εκκλησία.»

Οικογένεια Θεοδώρου και Σταματίας Καραπερίδη

Ο πατέρας της Παντελής ήταν ξυλουργός που κατασκεύαζε παρμάκια και αψίδες για τα καροποιεία της περιοχής.

Η μητέρα της Ζουμπουλιά, ήταν ξακουστή μοδίστρα σπουδαγμένη πάνω στην τέχνη της, στην Κωνσταντινούπολη.

«Το σπίτι μας, θυμάται, ήταν αρχοντικό διώροφο δίπλα στο μεγάλο σχολείο και είχαμε απ' όλα τα καλά». Δυστυχώς όμως πριν προλάβει να τελειώσει το σχολείο της, γεύτηκε την κατάρα του ξεριζωμού, και της προσφυγιάς. Με συγκίνηση θυμάται εκείνες τις στιγμές:

«Ξαφνικά μας είπαν ότι πρέπει να φύγουμε γιατί θα μας σκοτώσουν οι Τούρκοι. Δεν προλάβαμε να πάρουμε τίποτε μαζί μας. Όλοι οι Έλληνες με το φόβο στα μάτια φόρτωσαν ότι μπορούσαν στα κάρα τους και πήραν το δρόμο της προσφυγιάς. Μια ατέλειωτη σειρά από κάρα και μια απερίγραπτη δυστυχία, με τις αρρώστιες και τις ψείρες να θερίζουν τους ανθρώπους.

«Περνούσαμε, μας λέει μέσα από ποτάμια, κοιμόμασταν πάνω στα κάρα σε υγρά παπλώματα, άπλυτοι, νηστικοί με τον φόβο ζωγραφισμένο στα μάτια μας. Κάναμε σαράντα τρεις ημέρες και νύχτες μέχρι να φτάσουμε στο σταθμό της Δράμας. Οι περισσότεροι Σαρακηνιώτες σκόρπισαν σε πολλά μέρη της βόρειας Ελλάδας. Περίπου εκατό άτομα πορευτήκαμε προς τη Μπόργιανη γιατί μας είπαν ότι είναι εύφορο μέρος. Εκεί μας οδήγησε ο Σαρακηνιώτης Στανίτσας, ο οποίος είχε μείνει εδώ από την πρώτη προσφυγιά.

Σαρακήνα. Ο μύλος του Στανίτσα

«Τα πρώτα χρόνια -θυμάται η γιαγιά Πηνελόπη- ήταν πολύ δύσκολα. Αγωνιστήκαμε πολύ, καταφέραμε όμως να ριζώσουμε και να προκόψουμε. Η πατρίδα μας όμως η όμορφη Σαρακήνα ήταν πάντα μέσα στην ψυχή μας».

Σήμερα, η γιαγιά Πηνελόπη, καθισμένη ήρεμη στο σπίτι της ικανοποιημένη γιατί πρόσφερε στον τόπο της εννέα παιδιά, από τα οποία τα επτά βρίσκονται στη ζωή, αναπολεί και νοσταλγεί τα πρώτα της χρόνια στη Σαρακήνα, θυμάται την Οδύσσειά της και εύχεται να μην ξαναζήσει κανείς αυτά τα βάσανα.