Αφήγηση της Μαρούσας Σαχπάζη

του Σάββα Παπαδοπούλου

Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα «Βοϊράνη», τεύχος 43, έτος 1999.

Η παρακάτω αφήγηση της συγχωριανής μας Μαρούσας Σαχπάζη περιέχεται στην εργασία του λαογράφου Σάββα Παπαδοπούλου με τίτλο «Η εγκατάσταση προσφυγικών πληθυσμών στο νομό Δράμας, στην περίοδο 1913-1939». Η εργασία αυτή ανακοινώθηκε στη β' Επιστημονική Συνάντηση του 1994 με γενικό θέμα «Ιστορία και Πολιτισμός της περιοχής της Δράμας». Ευχαριστούμε τον συγγραφέα για την ευγενική παραχώρησή του.

Η Μαρούσα Σαχπάζη, γεννήθηκε το 1905 στο Κουμπάν Ρωσίας και πέθανε στον Άγιο Αθανάσιο το 1994.

Εδώ ήρθαμε το '29. Ο άνδρας μου είχε φίλο που μας στεφάνωσε κιόλας. Εμείς και εκεί καλά ζούσαμε. Δουλεύαμε και βγάζαμε το ψωμί μας. Κατέβηκε εκείνος από τις «πλαντάτσιες» (φυτείες) στο χωριό μέσα, εγώ έμενα με τη μάνα μου.

«Κουμπάρε, να πάμε στην Ελλάδα, να πάμε στην Ελλάδα...» συνέχεια αυτό έλεε...
Τι έκαναν, τι δεν έκαναν, μίλησαν, ήρθε ο άντρας μου και λέει «θα πάμε στην Ελλάδα». «Εγώ» λέει η μάνα μου, «δε σ' αφήνω να πας, ένα κορίτσι το έχω, δεν πάω πουθενά». «Αν δεν πας, της είπε, κάτσε αυτού με το παιδί σου...».

Τι θα κάναμε; Θέλεις, δε θέλεις, θα πας... Έτσι ακολουθήσαμε...

Με το πλοίο ήρθαμε τα ναύλα τα πληρώσαμε εμείς... Ανεβήκαμε από το Νοβοροσίσκ... Οι Ρώσοι μας έλεγαν! «Μη φύγετε, καθίστε μαζί μας», μας αγαπούσαν, είχαμε πολλούς φίλους εκεί.

Εδώ στον Άγιο Αθανάσιο έχει κι άλλες οικογένειες Σαμψουντίων, είχαμε εδώ συγγενείς και γι αυτό ήρθαμε... Μπορούσαμε να πάμε αλλού, αλλά, όταν πας στα ξένα και βλέπεις συγγενείς σου, πας κοντά τους.

Και ο άντρας μου ήταν καπνάς, έκαναν στην Μπόριανη καπνά, ήρθαμε και μείς και σκλαβωθήκαμε εδώ...

Μας έδωσαν οικόπεδο, μετά αγοράσαμε κι αυτό (το σπίτι).

Τα καπνά τα ξέραμε από τη Ρωσία...

Τα πρώτα χρόνια που ήρθαμε, όλοι οι πρόσφυγοι ζούσαμε φτωχικά...

Ντόπιους δεν είχαμε εδώ, μονάχα Πόντιοι (Παφραλήδες, Αλάτσαμληδες, Σαμψουνλούδες), Θρακιώτες, Καραμανλήδες, Προύσαληδες ήμασταν».