Νίκος Μιχαηλίδης, μια δόξα του ποδοσφαίρου μας

του Κωνσταντίνου Κυριαζή-Κηπουρού

Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Βοϊράνη,  τεύχος 27, έτος 1996

Ο Νίκος Μιχαηλίδης, μια δόξα του ποδοσφαίρου μας, καταθέτει την ψυχή του στη «Βοϊράνη»

Είπαμε πολλά με τον Νίκο Μιχαηλίδη, καθισμένοι ήσυχα σε ένα μικρό τραπέζι, στο όμορφο κουτουκάκι που διατηρεί στο κέντρο τον χωριού, παρέα μ' ένα ποτήρι τσίπουρο και τηγανητό ψαράκι. Πολλές φορές στο παρελθόν είχα την ευκαιρία να συζητήσω επί ώρες με τον Νίκο και κάθε φορά η συνομιλία μαζί του ήταν μια υπέροχη εμπειρία και μια αφορμή για προβληματισμό. Αυτήν την φορά όμως ήταν διαφορετικά.
Του ζήτησα να ανοίξει την καρδιά του, να ξαναφέρει στην μνήμη του την πολυτάραχη ζωή του, να καταγράψουμε μαζί εικόνες από την πολύχρονη παρουσία του στον ποδοσφαιρικό χώρο για χάρη της «Βοϊράνης», αλλά και της ίδιας της ιστορίας του χωριού μας. Και βέβαια κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει ότι ο Νίκος Μιχαηλίδης είναι ένα μέρος της μεταπολεμικής αθλητικής μας ιστορίας. Κοντά στα εξήντα του χρόνια σήμερα, στητός και ζωντανός, σαν αειθαλής έφηβος, με πεντακάθαρη μνήμη, αφήνει την ψυχή του να κυλήσει στον ανηφορικό δρόμο της ζωής του.

«Γεννήθηκα το 1937 στον Άγιο Αθανάσιο. Οι γονείς μου Σάββας και Ευτυχία ήταν πρόσφυγες από την Κερασούντα του Πόντου, που ξεριζώθηκαν από τις όμορφες πατρίδες τους και ακολουθώντας τα καραβάνια των προσφύγων εγκαταστάθηκαν στο χωριό το '22. Έκαναν επτά παιδιά, έξι αγόρια και ένα κορίτσι, εγώ ήμουν ο τέταρτος. Δύσκολα χρόνια, πόλεμος, κατοχή, αγώνας για την επιβίωση».

Από νωρίς φάνηκε η κλίση του Νίκου για τον αθλητισμό. «Αρχικά, στα 13 μου χρόνια ξεκίνησα με πυγμαχία σε αθλητικό τμήμα της Δόξας, μετά όμως από μια τραυματική εμπειρία, ορκίστηκα ότι κάποιοι που δεν πίστευαν σε μένα θα μου βάφουν τα παπούτσια αργότερα.
Έβγαλα δελτίο στην ομάδα του χωριού, τον Μέγα Αλέξανδρο σε ηλικία 17 ετών. Το πρώτο μου παιχνίδι ήταν με την Χρυσούπολη εκτός έδρας, όπου νικήσαμε με σκορ 2 - 1, με δικό μου γκολ.
Ήταν μια συγκλονιστική εμπειρία τότε στα χρόνια του 1955 να χαρίζεις στο χωριό σου μια εκτός έδρας νίκη επί ενός ισχυρού αντιπάλου.
Πρώτος προπονητής μου ήταν ο Ιωάννης Δασκαλάκης, σοφός άνθρωπος, γνώστης του ποδοσφαίρου, ο οποίος συγχρόνως ήταν και δάσκαλος του χωριού. Από τους πρώτους συμπαίκτες μου ήταν συγχωριανοί, που έγραψαν την δική τους ιστορία στο ποδόσφαιρο της περιοχής αλλά και ευρύτερα.
Θυμάμαι τον Νίκο τον Σιδερά, που αγωνιζόταν σαν σέντερ φορ και στη συνέχεια μεταγράφηκε στη Δόξα. Σήμερα είναι καθηγητής στα ΤΕΙ Αθηνών.
Θυμάμαι τον Χαράλαμπο Γαλεάδη για τις φανταστικές αποκρούσεις του ως τερματοφύλακας, τον Κώστα Ξανθόπουλο, επίσης ικανότατο τερματοφύλακα, τον Γιάννη Κατσαντώνη, τον Ανέστη Κολτσακίδη, κέρβερο στην άμυνα και φωτιά στην επίθεση, τον Βασίλη Σαββίδη, ένα από τα πιο πολυσύνθετα ταλέντα, τον Βάσο Περπερίδη, τον Παύλο Παπαδόπουλο, τον Χαράλαμπο Παπαδόπουλο (Κιλτζή), τον αείμνηστο Λιπόπουλο (Λεμονά), τον Τριαντάφυλλο Ξενίδη.
Λίγο αργότερα έλαμψε το άστρο του Δημήτρη Νικηφορίδη (Φυστικάκι), του Τόμη Ξανθόπουλου, του Ελευθέριου Σαμλίδη, του Χρήστου Γραονίδη, του Παναγιώτη Μιχαηλίδη, ποδοσφαιριστών με σπάνιο ταλέντο, αγωνιστικότητα και ήθος.
Σίγουρα μου διαφεύγουν και κάποιοι άλλοι, εξίσου ικανοί, που αυτήν την στιγμή τα ονόματά τους δεν έρχονται στην μνήμη μου.
Όλοι αυτοί αποτέλεσαν την φουρνιά της δεκαετίας του 50-60, αλλά και της επόμενης δεκαετίας, που πήραν την σκυτάλη από μια άλλη ένδοξη γενιά της περιόδου 45-50, που επίσης ανέδειξε σπουδαία ταλέντα και αποτέλεσε την βάση, όπου στηρίχθηκαν οι νεότερες γενιές, για να δημιουργήσουν μια ξακουστή στην περιοχή ομάδα, που ήταν ο φόβος και ο τρόμος για όλους».

Ο Νίκος πήρε φόρα και δεν σταματά με τίποτα. Η ομιλία του χειμαρρώδης, οι μνήμες ξαναζωντανεύουν με ορμή, το συναίσθημα τον κυριεύει. Τσουγκρίζει το ποτήρι του με το δικό μου και συνεχίζει εμφανώς συγκινημένος:
«Αγωνιζόμασταν τότε με πάθος για την τιμή της φανέλας που φορούσαμε από αγνή αγάπη για το ποδόσφαιρο, με μόνο στόχο την προβολή της ομάδας και του χωριού μας, και με μόνη δικαίωση το χειροκρότημα των φιλάθλων μας που μας ακολουθούσαν παντού».

Το ταλέντο του Νίκου ξεχώρισε αμέσως και μετά ένα χρόνο πέτυχε την πρώτη μεταγραφή στην Ελπίδα Δράμας, απ' όπου μετά ένα χρόνο μεταγράφηκε στους φιλίππους Καβάλας, που αγωνιζόταν στην Β' Εθνική.
Το 1959 κλήθηκε στην Εθνική Νέων και συμμετείχε σε αγώνες της στην Ιταλία. Στην Καβάλα έπαιξε μέχρι το 1962.
Από την επόμενη χρονιά και μέχρι το 1972, με μικρές διακοπές, αγωνιζόταν στον «Μέγα Αλέξανδρο» της Μελβούρνης στην Αυστραλία, επιλεγμένος ως μέλος εθνικής αποστολής με σκοπό την δημιουργία ελληνικής ομάδας στην Αυστραλία από την Ελληνική Κυβέρνηση, ως αντίβαρο της αντίστοιχης των Σκοπιανών.
Εκεί γνώρισε μεγάλες δόξες και ήταν συμπαίκτης με μεγάλους και γνωστούς ποδοσφαιριστές. Με συγκίνηση θυμάται τον νικηφόρο αγώνα της ομάδας μας με αυτή των Σκοπιανών, με σκορ 1 - 0, νίκη που ήλθε με δικό του προσωπικό τέρμα, για το οποίο αποθεωνόταν επί 20 λεπτά από τους έλληνες φιλάθλους, μετά την λήξη του αγώνα.

Το 1973 επιστρέφει στην Ελλάδα και αναλαμβάνει την ομάδα του χωριού ως προπονητής και συγχρόνως ποδοσφαιριστής μέχρι το 1977. Την χρονιά εκείνη κρεμά τα ποδοσφαιρικά του παπούτσια και συνεχίζει να προσφέρει τις υπηρεσίες του στο χωριό ως προπονητής.
Διετέλεσε ακόμη προπονητής στις ομάδες Καλαμποκιού, Αργυρουπόλεως, Αλεξανδρούπολης, Λυδίας και Κρηνίδων.
Το 1994 ιδρύεται στο χωριό η ποδοσφαιρική ακαδημία (ΠΑΜΑ) την οποία αναλαμβάνει ως προπονητής και την οδηγεί μέσα σε ένα χρόνο στην κατάκτηση του τίτλου της Γ' ερασιτεχνικής κατηγορίας.
Συγχρόνως εργάζεται ασταμάτητα στην παιδική ομάδα της ΠΑΜΑ, με στόχο να δημιουργήσει ένα υγιές φυτώριο μετάδοσης, στους μικρούς συγχωριανούς μας, των πολύτιμων γνώσεών του και κυρίως των ιδεών και των ιδανικών για τα οποία αυτός αγωνιζόταν μια ζωή.

Οι προπονητικές του περγαμηνές δεν είναι λίγες. Από την Αυστραλία, ως ποδοσφαιριστής ακόμα πήρε υποτροφία για παρακολούθηση σεμιναρίων στην Αγγλία. Φοίτησε επί διετία στην σχολή προπονητών Αναβρύτων Αθηνών, και παρακολούθησε το 1974 ειδικά σεμινάρια στην ομάδα του Άγιαξ στην Ολλανδία, το 1987 σεμινάριο στην ΟΥΕΦΑ, το 1988 στην Αρχαία Ολυμπία, καθώς και πλήθος άλλων στη Δράμα, Θεσσαλονίκη και Αθήνα.
Έπαιξε ως συμπαίκτης και ως αντίπαλος με μεγάλα ονόματα του ποδοσφαίρου, ξένα και ελληνικά, όπως με τους Μπόμπυ Τσάρλτον, Σέρβις, Άντερσον (Άγγλος), Γκλένις (Σκωτσέζος), Μπαρμάτσα (Ιταλός), Μιλαντίνοβιτς (Γιουγκοσλάβος), Παπαεμμανουήλ, Μπέλη, Πιτυχούτη κ.ά.

Διδάχθηκε τα μυστικά της μπάλας από αξιόλογους προπονητές, όπως ο Πάγκαλος, ο Κόβατς, ο Αντ. Γεωργιάδης, ο Παναγούλιας κ.ά. Σήμερα θαυμάζει τον Μπάγιεβιτς.
Κατά την ποδοσφαιρική του καριέρα στην Καβάλα βγήκε μια χρονιά πρώτος σκόρερ της Β' Εθνικής και τιμήθηκε από την διοίκηση της Καβάλας για την προσφορά του και το ήθος του.

Αξίζει ιδιαίτερα να τονιστεί ότι στην υπερεικοσαετή ποδοσφαιρική του θητεία ο Νίκος Μιχαηλίδης δεν αποβλήθηκε ούτε μία φορά. Το γεγονός αυτό σε συνδυασμό με το ότι χαρακτηριζόταν ως ποδοσφαιριστής για το δυναμισμό και το πείσμα του, παίζοντας σε όλες τις θέσεις, αποδεικνύει με τον πιο περίτρανο τρόπο το σπάνιο ήθος του Νίκου Μιχαηλίδη, για τον οποίο έχουν όλοι (συμπαίκτες και αντίπαλοι) μόνο κολακευτικά σχόλια να κάνουν.

«Τον θυμάμαι» μας λέει ο Ανέστης ΚολτσακΙδης, άλλη δόξα του ποδοσφαίρου του χωριού, «ήταν ξύπνιος, συνεργάσιμος, δυνατός μα καθαρός».

«Εύστροφος με καλή τεχνική κατάρτιση, αγωνιστής, δουλευταράς με σπάνιο ήθος», έτσι τον θυμάται ο άλλοτε συμπαίκτης του Τάκης Νικηφορίδης, που έκανε μετέπειτα λαμπρή καριέρα στη Δόξα.
Μόνο καλά λόγια έχουν για τον Νίκο δυο άλλοι παλιοί του συμπαίκτες, που μεσουρανούσαν κάποτε στο ποδοσφαιρικό στερέωμα του χωριού. Ο Ελευθέριος Σαμλίδης και Νίκος Γραονίδης. Τον χαρακτηρίζουν «έντιμο στις σχέσεις του, φίλο, αγωνιστή, μα και ηγέτη που έπαιρνε πρωτοβουλίες και εμψύχωνε την ομάδα στις δύσκολες στιγμές». Το ίδιο καλά λόγια όμως είχαν και οι νεώτεροι που τον γνώρισαν και ως προπονητή.

«Εργατικό, τελειομανή, με γνώσεις και σπάνιο ήθος» τον περιγράφει ο Ηλίας Παπαδόπουλος, ένα από τα νεότερα ταλέντα του ποδοσφαίρου μας που έκανε καριέρα στην Δόξα.
Αλλά και δυο από τ' αδέλφια του, ο Γιάννης και ο Κώστας, που τον έζησαν μια ζωή και τον ξέρουν από πρώτο χέρι, δίχως να έχουν καμία προκατάληψη, θυμούνται με συγκίνηση: «Ένα μεγάλο παιδί ήταν και είναι ο Νίκος, πονόψυχος, εργατικός, έντιμος, όχι φιλοχρήματος, ευαίσθητος μα και ευέξαπτος, συχνά παρορμητικός, γεγονός που τον οδηγούσε πολλές φορές στο να χάνει το δίκιο που είχε».

Αυτός ο άνθρωπος λοιπόν που θα έπρεπε δικαιωματικά να αναγνωρίζεται από όλους ως ο Μέντορας του ποδοσφαίρου στο χωριό μας, είναι σήμερα πικραμένος, από την στάση αυτών που κατ' εξοχήν είχαν την υποχρέωση να το πράξουν.
Παρ' ότι με το ασίγαστο πάθος που διαθέτει θα μπορούσε τουλάχιστον να έχει την τεχνική ευθύνη των ομάδων της ΠΑΜΑ, έτσι ώστε με σιγουριά να ξεπηδήσουν αύριο μέσα από αυτό το φυτώριο, νέα ταλέντα, με το ήθος και την αγωνιστικότητά του, βρίσκεται σήμερα στο περιθώριο, με παρέα τα όνειρά του και την ελπίδα για μια αυριανή αναγνώριση. Με πείσμα κρατάει το στόμα του κλειστό αποφεύγοντας να ξύσει πληγές, για το καλό του ποδοσφαίρου στο χωριό μας, στάση που τον τιμάει ιδιαίτερα.

«Έχουμε πολλά νέα ταλέντα στο χωριό», μου λέει την ώρα που σηκώνομαι να φύγω, «δυστυχώς όμως με την τάση που έχουμε τελευταία να φέρνουμε ξένους θα χαθούν» και συνεχίζει με μια κρυφή λάμψη στα μάτια: «ονειρεύομαι μια δυνατή ομάδα με ποδοσφαιριστές που θα προέρχονται από τα σπλάχνα του χωριού και θα αγωνίζονται για την τιμή της φανέλας τους και του χωριού τους».

Τράβηξα την τελευταία γουλιά από το τσίπουρο και σχεδόν ψέλισα «Μη στενοχωριέσαι Νίκο, κάπως έτσι γίνεται σ' αυτές τις περιπτώσεις... αργότερα ίσως...».

Μπήκα στο αυτοκίνητο με ανάμικτα συναισθήματα. Χοντρές σταγόνες βροχής μου χτύπησαν αδυσώπητα το πρόσωπο και θόλωσαν το τζάμι. Άγγιξα με τα χέρια το πρόσωπό μου και ένοιωσα κάποιες άλλες καυτές σταγόνες να θολώνουν την ψυχή μου. Σκουπίστηκα βιαστικά με το μανίκι και περιπλανήθηκα άσκοπα στους μικρούς και σκοτεινούς δρόμους του χωριού. Η βροχή όλο και δυνάμωνε... Κι εγώ για λίγο είχα ξεχάσει προς τα που πήγαινα...